May 8, 2008 17:30 tarixində, Vüsal Məmmədov tərəfindən,
"analiz" bölməsində yazılib
Şərhlər(10)
Oxunub:165Azərbaycan jurnalistikasında adamın başının üfiqi yırğalanmasına təkan verən
şeylər çoxdur, amma onların arasında bəlkə də birincisi bəzi jurnalistlərin gördükləri işi “mübarizə” adıyla təqdim etmələridir. Mübarizə!.. Bu, nə dərəcədə düzgün identifikasiyadır? Ümumiyyətlə, jurnalist mübarizə apara bilərmi və aparmalıdırmı?
Məncə, yox; düşünürəm, məsələnin bu forumulla qoyulması daha dəqiq olardı: siyasətçi, yaxud ictimai xadim mediadan istifadə edərək, jurnalistlərin vasitəsilə mübarizə apara bilər (və aparırlar da), amma jurnalist özü yox.
(Rəsm: Tomas Roulandson, "Jurnalist", 1786)
Çünki siyasətçi və ya ictimai xadim öz mövqeyini ortaya qoyur, onun uğrunda mübarizə aparır; əlbəttə, jurnalistin də mövqeyi var və olmalıdır da, amma bu, tamam başqa çəki kateqoriyasındadır. Jurnalistin mövqeyi öz çəkisinə görə ictimai rezonans doğurmayan mövqedir – onun siyasətçidən əsas fərqi də elə budur. Siyasətçinin mövqeyinin mütləq ictimai dəstəyi olmalıdır. Onun arxasında sosial baza durur. Amma jurnalistin mövqeyi bundan məhrumdur. Jurnalistin mövqeyi şəxsi prinsiplərin və baxışların üzərində qurulur. Onu müdafiə etmək (əgər buna dəyərsə) olar, amma bu, mübarizə demək deyil. Jurnalistin işi xəbər tapmaq və şərh etməkdir. Vəssalam. Onun funksiyası bununla bitir.
Dünyada yetərincə məşhur jurnalistlər var ki, istənilən siyasətçidən daha çox tanınırlar. Belələrinə bütün ölkələrdə xeyli misal gətirmək olar. Amma hətta onlar da jurnalist mövqeyini siyasi mövqe ilə qarışdırmırlar. Tamamilə mümkündür ki, kütlə jurnalist ampluasında fikirlərilə razılaşdığı bir şəxsi siyasətçi kimi qəbul etməsin. Və çox vaxt elə belə də olur.
Amma bizdə nə görürük? Müxalifət mediasında demək olar ki, hər bir qələm götürən bu yolla hakimiyyətlə mübarizə apardığını bəyan edir. “Hakimiyətlə mübarizə” nə deməkdir? Mübarizə - ümumi anlayışdır, onun müxtəlif formaları ola bilər. Əgər jurnalistin apardığı konkret olaraq, siyasi mübarizədirsə, o, artıq jurnalist ampluasından çıxır. Məsələn, “Uotergeyt” qalmaqalını araşdıran iki gənc jurnalist – Vudvort və Bernştayn sonda prezident Riçard Niksonun istefa verməsinə nail oldular, amma bu fəaliyyətlərini heç bir halda siyasi mübarizə kimi qələmə vermirdilər. Bu, biznes idi – onların hər ikisi “Vaşinqton Post”dakı silsilə yazıları və iki kitabları ilə dünyada tanındılar, böyük pullar qazandılar, az qala milli qəhrəmana çevrildilər.
Hətta lap jurnalistlərə təzyiq olsa belə, bu halda da onların fəaliyyəti “mübarizə aparmaq” anlamına gəlmir. Media hakimiyyətə qarşı mübarizə apara bilməz. Hakimiyyət qarşı ancaq alternativ siyasi qüvvənin mübarizə aparması mümkündür ki, media ən yaxşı halda ona informasiya dəstəyi verə bilər.
Ona görə də, etiraf etmək lazımdır ki, bir sıra jurnalistlərin öz işini “mübarizə aparmaq”, yaxud, daha pafoslu səslənsin deyə, “mücadilə vermək” adlandırmaları sadəcə, özünü olduğundan böyük və önəmli göstərmək cəhdidir. Yəni kiçiklik kompleksi.
Bu gün hamı Mubarizə aparmalıdır məncə amma ki özü-özüylə öz nəfsiylə mübarizə aparmalıdır qaqlib gəlib düzünü yazmalıdır.Bu gün isə bizim nə müxalifət də də ki iqtidaryönümlü jurnalistər düzünü yazmır hərə özünə sərf edəni yazıb biri elə yazır biri belə yazır amma ki elə-belə yazan yoxdu.C.Məmmədquluzədənin sözü olmasın Ay Vətən yazıq vətən
May 8, 2008 18:01